Jak w praktyce wygląda rozwód – krok po kroku?
W tym wypadku warto uświadomić sobie, kiedy sąd w ogóle może orzec rozwód? Zgodnie z art. 56 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRO), sąd może rozwiązać małżeństwo przez rozwód tylko wtedy, gdy między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia – czyli ustanie więzi: duchowej, fizycznej i gospodarczej, a powrót do wspólnego życia nie jest możliwy. Dodatkowo obowiązują tzw. przesłanki negatywne – sąd nie orzeknie rozwodu, jeżeli np. ucierpiałoby na tym dobro wspólnych małoletnich dzieci albo rozwód byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego (np. ciężka choroba małżonka, który zostałby pozostawiony bez opieki). Pierwszym krokiem jaki trzeba wykonać chcąc uzyskać rozwód, jest złożenie pozwu.
Zatem gdzie i jak złożyć pozew? Postępowanie rozwodowe toczy się przed sądem okręgowym – niezależnie od tego, gdzie mieszkasz. Wynika to z właściwości rzeczowej sądów określonej w Kodeksie Postępowania Cywilnego. Pozew składa się co do zasady do sądu okręgowego właściwego dla ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, jeżeli chociaż jedno z nich nadal tam mieszka; w przeciwnym razie – według miejsca zamieszkania pozwanego, a jeżeli i tej podstawy nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda. W pozwie trzeba wskazać m.in.:
- żądanie rozwiązania małżeństwa przez rozwód (z orzeczeniem o winie lub bez winy),
- ewentualne wnioski co do władzy rodzicielskiej nad dziećmi, kontaktów, alimentów,
- propozycję sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania.
Co dzieje się po złożeniu pozwu?
Sąd doręcza pozew drugiej stronie, która może wnieść odpowiedź na pozew.
Następnie wyznacza termin rozprawy.
Na rozprawie sąd:
- przesłuchuje małżonków,
- może przesłuchać świadków,
- analizuje dokumenty (np. dochody, koszty utrzymania dzieci),
- gdy są spory o dzieci – może zasięgnąć opinii Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów (OZSS).
Sprawy bez sporu o winę i przy porozumieniu w zakresie małoletnich dzieci mogą zakończyć się już po jednej lub dwóch rozprawach. Sprawy z żądaniem orzeczenia o winie i konfliktem o dzieci są z reguły znacznie dłuższe.
Co zawiera wyrok rozwodowy?
Zgodnie z art. 57 i 58 § 1 KRO w wyroku rozwodowym sąd obowiązkowo
rozstrzyga o:
- * tym czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia, jednakże na zgodne żądanie małżonków sąd zaniecha orzekania o winie;
- władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi,
- kontaktach rodziców z dziećmi,
- alimentach na dzieci,
- sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania.
Dodatkowo sąd może (ale nie musi) orzec o podziale majątku wspólnego, jeżeli nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania (art. 58 §3 KRO). Z reguły jednak postępowanie o podział majątku wspólnego, z uwagi na stopień trudności i zawiłości toczy się w odrębnym postępowaniu sądowym.
Na koniec warto podkreślić, że każda sprawa rozwodowa jest inna – różne są relacje między małżonkami, sytuacja dzieci, majątek, zobowiązania finansowe i oczekiwania co do przyszłości. Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wyznaczają ogólne ramy postępowania, ale sposób ich zastosowania w konkretnej sprawie zależy od właściwego przygotowania, zebranych dowodów i przyjętej strategii procesowej. Kancelaria Radcy Prawnego Agata Maczura-Wiśniewska w Opolu prowadzi sprawy rozwodowe kompleksowo: od wstępnej analizy sytuacji faktycznej i prawnej, przez przygotowanie pozwu lub odpowiedzi na pozew, zabezpieczenia alimentów i kontaktów z dziećmi, aż po reprezentację przed sądem w sprawach o rozwód, podział majątku, alimenty i ustalenie kontaktów czy władzy rodzicielskiej.