Rozwód a mieszkanie własnościowe – jakie są możliwe scenariusze i ryzyka?

W polskim prawie kluczowe jest to, kiedy i z jakich środków mieszkanie zostało nabyte. Zgodnie z art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRO) z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje wspólność ustawowa, która obejmuje przedmioty nabyte w czasie trwania małżeństwa przez jednego lub oboje małżonków – to tzw. majątek wspólny. Rzeczy nabyte przed ślubem, w drodze spadku lub darowizny co do zasady wchodzą do majątku osobistego.

Jeśli mieszkanie zostało kupione po ślubie, z wynagrodzeń małżonków, zwykle stanowi majątek wspólny – niezależnie od tego, na kogo widnieje akt notarialny. Po rozwodzie nie następuje „automatyczny” podział lokalu. Sąd w wyroku rozwodowym ma obowiązek tylko uregulować sposób korzystania ze wspólnego mieszkania, a w wyjątkowych wypadkach może nakazać eksmisję małżonka rażąco naruszającego zasady współżycia (art. 58 § 2 KRO).

Sam podział własności mieszkania następuje później – w osobnym postępowaniu o podział majątku wspólnego albo w umowie między byłymi małżonkami o podział majątku (art. 46 KRO w zw. z art. 1037 k.c.). Jeżeli w skład majątku wchodzi nieruchomość, umowa musi mieć formę aktu notarialnego.

Najczęstsze scenariusze to:

• przyznanie mieszkania jednemu z małżonków ze spłatą drugiego,
• sprzedaż mieszkania i podział kwoty uzyskanej ze sprzedaży,
• pozostawienie współwłasności (często ryzykowne przy silnym konflikcie).

Ryzyka, na które radca prawny Opole zwykle zwraca uwagę, to m.in.: dalsze wspólne odpowiadanie za kredyt hipoteczny, trudności ze sprzedażą przy braku zgody drugiej strony oraz spory co do nakładów na lokal. Kancelaria Radcy Prawnego Agaty Maczury-Wiśniewskiej pomaga klientom już na etapie rozwodu tak formułować wnioski, aby późniejszy podział mieszkania był jak najmniej konfliktowy i podatkowo bezpieczny.